Festas Gastronómicas Populares 2

O país arde no verán en festexos gastronómicos. O antecedente da auténtica enxurrada de festas culinarias multitudinarias que pivotan arredor dun produto popular ou prato gastronómico xorde no ano 1953, coa exaltación do viño Albariño de Cambados. Nos anos sucesivos, desenvólvese facendo gala dun notable despregamento de recursos promocionais, do que constitúe unha mostra a creación da Serenísima Orde do Albariño. Nos sesenta aparecen varias máis, en especial sardiñadas, exaltacións dos mariscos (a máis destacada é a que se celebra no Grove, que data de 1963) e un pouco máis tarde as churrascadas, de ascendencia indiana, que promoven en especial a carne de vacún, e particularmente a tenreira galega. O fito máis senlleiro dos sesenta foi sen dúbida a Festa do cocido de Lalín, que xorde en 1969. Foi na década de 1990, cando se produciu un auténtico boom das festas de exaltación culinaria, alcanzando na actualidade unha cifra que supera os 3.000 festexos populares.

As festas gastronómicas constitúen en boa medida a expresión do localismo, da identidade do pobo ou a parroquia, que se vincula a un produto característico da zona, ou ben a un preparado culinario tradicional polo que os seus habitantes manifestan un grande apego. Expresan un certo minifundismo lúdico e festivo, patente tamén en tantos outros aspectos da vida social tradicional do país, e en ocasións advírtese unha formulación da identidade localista revestida dun certo carácter de competencia entre cidades, pobos e mesmo parroquias e aldeas que rivalizan para ver cal delas consegue a festa máis exitosa, medida pola cantidade de racións consumidas, o número de asistentes e a orquestra de máis sona que amenizou a velada festiva. Estas celebracións presentan algúns aspectos moi positivos: ofrecen produtos de calidade a bo prezo, e que é preferible consumir ‘in situ’. Cultivan fórmulas gastronómicas xenuínas e interesantes. Adhírense a unha cociña de impronta saudable (bos produtos, poucas especies, omega 3, preferencia da cocción sobre a fritura, en conformidade coa dieta atlántica)

Expresan a adhesión popular de que goza a gastronomía tradicional galega. Son tamén a expresión do apego á identidade gastronómica que contribuíu a frear a penetración da gastronomía foránea trivializada, globalizada, uniforme e pouco ou nada saudable que se adoita bautizar como ‘fast food’ ou ‘dirty food’.

A festas de exaltación dun produto alimenticio probablemente serviron para prestar maior atención e valorizar o alimento en cuestión, o que contribuíu á súa preservación e autentificación, de modo que serviron de base para a súa promoción como moderno produto galego de calidade. Ao cabo, expresan o pracer para comer e convivir. As festas gastronómicas distáncianse do epicureísmo do despropósito característico das comidas excesivas das festas do patrón. A celebración constitúe un acontecemento razoable e cordial, no que se produce a convivencia amable de moitas persoas entregadas ao grato pracer de gozar dalgún alimento apreciado (ou bebida) cos demais. Polo regular, fanse con siso e xeito.

(Publicado en Galicia Hoxe, 11!07/2010)

Festas Gastronómicas Populares

Convén examinar un feito social importante no noso país: as festas gastronómicas populares. A través da historia de Galicia viñéronse celebrando romarías e feiras que estaban revestidas dun carácter de celebración gastronómica. Nelas, as familias levaban viño e empanadas ou ben asaban un cabrito que os seus integrantes repartían sobre un mantel estendido sobre a herba á sombra dun carballo. Era tamén moi habitual que os feirantes e romeus tras efectuar os seus tratos, ou formular os seus rezos e peticións, tomasen viño en rústicas tabernas improvisadas ou estables, e desen conta de racións de carne ao caldeiro, bacallau con patacas ou polbo á feira, mentres escoitaban o son dunha gaita. A media tarde, ou á noitiña, tomaban algunha copa de resolio acompañado de rosquillas ou melindres.

As festas gastronómicas consisten na exaltación dun produto ou prato gastronómico. Gozan de gran aceptación e a súa celebración constitúe un verdadeiro acontecemento social. Estas festas gastronómicas populares xorden na década dos sesenta, coa superación dos problemas alimentarios do país, o incremento paulatino do nivel de vida e os cambios sociais e políticos que albiscaban o renacer da identidade colectiva galega tras do franquismo. Conforme ía quedando atrás o mundo rural e mariñeiro tradicional, este pasaba a idealizarse no terreo gastronómico. É o nacemento do "enxebre", unha palabra de gran éxito popular, que tivo a súa expresión preferente no campo da gastronomía e o produto que lle serve de base.

Non cabe dúbida que este feito garda estreita relación co intenso éxodo do campo á cidade -en moitos casos, da aldea á vila- co correspondente aumento da poboación urbana, o xa mencionado incremento do nivel de vida e a mellora sensible da dieta (que deixaban atrás os anos do fame). Comezan a partir de entón o leite industrial (primeiro de bolsa, logo de tratrabrik), os iogures, o pan elaborado en modernas panificadoras e a bollería industrial, o polo e o porco de granxa, o peixe conxelado, etc. co que se inicia un proceso de idealización da comida caseira típica do país, elaborada en potes pendurados sobre lareiras ou instalados sobre cociñas de ferro (substituídas polas modernas de gas butano). Daquela é cando se propaga o concepto da comida “enxebre”, que ten moito de celebración do sabor que tiñan outrora os “auténticos” alimentos típicos do país elaborados mediante procedementos culinarios simples, pero con resultados louvables. Adóitase valorar as cousas cando comezan a perderse, e no surximento do festexo gastronómico hai algo de nostálxico, como tamén de afirmación e orgullo do produto xenuíno da localidade en cuestión. Tenuemente deu comezo tamén na década dos sesenta un fenómeno de cambio de conciencia ao compás do avance da sociedade de consumo (anteriormente, era para a maioría unha sociedade de autoproducción e subconsumo) que as autoridades relixiosas acusan de “auxe da mentalidade materialista”. O feito constatable é que as festas gastronómicas constitúen un fenómeno laico.

(Publicado no xornal Galicia Hoxe, 02/07/2010)

Atribulada Historia da Pataca (e IV)

O proceso de difusión da pataca foi promovido en parte polos sectores dominantes da sociedade e por unha fracción ilustrada das autoridades públicas, como o pon de relevo unha Real Orde, do ano 1800. Porén, en moitas localidades tivo lugar un proceso de signo ben distinto, ata certo punto contraposto: foron os labregos máis pobres (bodegueiros) os que, por carecer de alternativas e teren un padal menos esixente, asumiron o protagonismo. Pegerto Saavedra dou a coñecer o seguinte testemuño reportado, no ano 1771, por un veciño da comarca de Viveiro, quen, en referencia ás patacas indicaba que: “en competencia con el mijo, centeno, maíz, alubias [y] trigo, non tienen estimación, ni personas de conveniencia las gastaron para su alimento, sino para cebar puercos, pero lo ejecutan varios labradores que no viven con cumplido surtido de aquellos granos y en los últimos años, por su escasez, socorrió a muchos y se extendió su siembra, cuidado y crianza”. Pola súa banda, outro labrego, neste caso do concello de Burón, salientaba a contribución realizada pola pataca de cara a erradicación das fames episódicas, e o efecto indirecto que tamén tivo diversificando os recursos dispoñibles, e permitindo conseguintemente o abaratamento do prezo dos graos (referíndose en primeiro termo ao centeo). Nestes termos se expresou, no ano 1786: “este fruto es tan pingüe y útil a los pobres labradores que, desde que algunos años a esta parte todo este país se dedicó a su sementera, se desterró el hambre y puso los granos a un moderado precio”.

Por veces, os labregos tiveron que optar entre dedicar algunhas das súas prezadas terras de labranza ao cultivo do cereal ou ben ao da pataca. Certamente, tiveron unha razón de peso para preferiren o pan de centeo aos cachelos, como o pon de manifesto elocuentemente este dato: un kilogramo de centeo proporciona un nivel de calorías 3’5 veces superior a outro de patacas. Aínda que o labrador ignorara este dato, coñecido só con posterioridade e unicamente pola comunidade científica e algunhas persoas moi instruídas, é posible que o percibira empiricamente, ou cando menos o intuise, reparando no distinto efecto de ambos alimentos exercían no seu propio corpo. En contraposición, as patacas tamén presentaban unha avantaxe comparativa: constituían un cultivo moi agradecido, pois cada semente proliferaba dun xeito moi abondoso. A fartura da colleita facía posible que se puideran comer moitas, e a cantidade unida á función que cumprían de deixar ben saciado o apetito, permitindo ao paisano erguerse da mesa co bandullo cheo; de poder, en suma, comer ata quedar farto, compracía extraordinariamente ao agricultor. Un dato axuda a calibrar a abondosidade da pataca como planta de cultivo: en relación co centeo, o rendemento da pataca, a igual superficie cultivada, resultaba sete veces superior. Este feito non era ignorado polos labradores, que coñecían por experiencia que os tubérculos resultaban dabondo máis produtivos que os graos, nin tampouco polas as autoridades, que dispuñan de estudos e informes ao respecto.

(Publicado en Galicia Hoxe, 04/06/2010)

Atribulada Historia da Pataca (III)

Foi certamente atribulada a historia da difusión da pataca en Galicia. Moitos galegos seguíanse resistindo a probala aínda ao promediar o século XIX, nomadamente na Galicia litoral. Agora ben, a esas alturas a selección de variedades xa tiña progresado notablemente nalgunhas comarcas, e xa había quen sabía cociñar cachelos ben sabedeiros. O viaxeiro inglés Widdrington –considerado por Richard Ford como un observador meticuloso e ben informado- percorreu Galicia, en 1843, e opinou que as patacas que se cultivaban nela e tivo ocasión de probar, eran “delicious”. Pero para chegar a esta situación houbo que recorrer un longo proceso. Existe unha impagable documentación xudicial, achegada por Pegerto Saavedra, que da expresiva conta do xeito en que se produciu a introdución da pataca nunha das primeiras zonas nas que se cultivou. Nela, os tubérculos coñecíanse dende tempos recuados pero unicamente se empregaban para cebar os porcos. Diversos episodios de fames obrigaron aos labregos a ter que comelos, e tamén a procurar novas sementes. Tal foi o que declararon, no ano 1800, as testemuñas nun preito que enfrontou ao mosteiro de Penamaior cos fregueses da contorna que lle tiñan que pagar desmos.
No ecuador do século XVIII, os veciños máis vellos reportaron que na comarca non se coñecían outras variedades de patacas máis aló das silvestres, coas que non se facía “granjería ni comercio”. Así estivo a situación, ata o momento no que uns arrieiros, vidos de Ribadeo, achegaron unha nova semente que pasou a cultivarse con positivos resultados no que atinxe a calidade do produto. Un de tales arrieiros depuña que trouxera para si mesmo dende dita vila un ferrado de patacas “rubias”, “y comenzó a plantarlas en su huerta o cortiña, y advirtiendo los demás sus convecinos lo útil que era dicho fruto le pidieron algunas…, y con ellas se fue propagando dicha semilla”. Temos así descrito como se produciu o aludido proceso de difusión. E aínda engadía o susodito que, despois, sentíndose algo descontentos os cultivadores porque se ben dita raza de patacas era de probada calidade, producía nembargante froitos moi miúdos, resolvéronse a introducir outra variedade coñecida co nome de “indias”. Con esta quedaron ao parecer máis satisfeitos, polo que a seguiron cultivando e así facían aínda no momento de evacuar a súa declaración.
Adoita acontecer que as innovacións agronómicas e a introdución de novos cultivos e mesmo a asunción de certas prácticas de consumo, que gozan de respetabilidade ou están avaladas pola ciencia e a moderna tecnoloxía, son asumidas primeiramente pola capas sociais máis acomodadas e instruídas. Agora ben, no que concirne á pataca á dinámica innovadora non se desenvolveu con arreglo a este patrón. Ou cando menos non dun xeito exclusivo. Ben certo é que en determinadas fases do proceso, e nalgunhas zonas concretas, os sectores prominentes da sociedade, e tamén as autoridades, enarbolaron a bandeira da renovación.
(Publicado en Galicia Hoxe, maio 2010)

Atribulada Historia da Pataca (II)

Os campesiños das terras interiores resolvéronse a cultivar a pataca de maneira xeneralizada tras da década dos setenta do século XVIII, probablemente acuciados pola fame que os aflixiu a raíz da crise de subsistencias de 1768-1770. A maior abundamento, no ano 1798, a pataca, denominada tamén a “bella americana”, constituía un alimento habitual en numerosas comarcas do interior e, xa a comezos do século XIX, desempeñou un papel de crecente importacia na alimentación, nomeadamente da provincia de Lugo e tamén das montañas setentrionais.

Pero este proceso non foi un camiño de rosas. Nun principio poucos aldeáns tiñan o menor afán de comela e empregábana preferentemente como forraxe para o gando. Agora ben, tras superar o noxo que lles inspiraba ao comezo, decidíronse a sementala con gran profusión e atrevéronse a incorporala de maneira plena a súa dieta. Deste xeito, a difusión desta planta americana polo interior de Galicia fixo posible unha sensible mellora da alimentación labrega, xa que deixou de depender tanto da colleita de centeo. Este feito constituíu un dos factores primordiais do notable crecemento da poboación que experimentou esta zona -nomeadamente as terras lucenses-, a partir do último cuarto do século XVIII. En consecuencia, na Galicia interior a pataca desempeñou un papel conspicuo na alimentación, nomeadamente no transcurso da segunda metade da centuria ilustrada cando se conseguiu obter unha segunda colleita de castañas de Indias mercé ao emprego do abonado intensivo. Pola contra, os campesiños da costa tardaron máis tempo en superar os prexuízos contra o tubérculo, por resultarlles desagradable o seu aspecto terroso, e por encontrar sospeitoso que medraran no desacougante submundo telúrico, coma se dalgunha maneira fose no Averno onde se xestara.

Para entender isto convén ter en conta que moitos pensaban daquela, dacordo co imaxinario da época, que os froitos nobres non medraban debaixo da terra, senón a plena luz do sol, e mesmo consideraban que canto máis altura chegaran a alcanzar máis celestiais resultaban. Neste senso, a denominación que recibe a pataca en francés –a lingua, por certo, do agrónomo Parmentier- ilustra con claridade estas connotación semánticas: a pomme de terre situábase en contraposición á pomme du ciel. Tamén constituíu un atranco o feito de ter un gusto máis amargo que as variedades que se impuxeron despois, froito dunha selección de especies (por certo que os emigrantes en América achegaron ó retornaren moitas variedades novas, nomeadamente nas primeiras décadas do século XX). E aínda se poden consignar outros factores que prexudicaron a reputación das patacas: o almacenamento deficiente, unha culinaria pouco desenvolta, caracterizada por unha condimentación escasamente coidada, e, ao cabo, algúns rumores que correron sobre certas doenzas misteriosas asociadas ao tubérculo (un movemento psicosocial de certo pánico, a xeito dunha versión reducida do Grand peur que se difundiu entre o campesiñado durante a revolución francesa). Deste xeito, aínda a mediados do século XIX, moitos non superaran a repulsión que lles inspiraba, e conseguintemente cultivábana pouco, en particular en determinadas parroquias da Galicia costeira.

(Publicado en Galicia Hoxe, maio 2010)

Atribulada Historia da Pataca (I)

Autores como César Aguilera sinalan que xeralmente se estima que a pataca entrou en España por Galicia. Tal é a tese forxada por Antonio Meijide Pardo a partir de diversos testemuños históricos. Nas Memorias del Arzobispado de Santiago, de Jerónimo del Hoyo, indícase que en Herbón alomenos plantáronse patacas xa no século XVI.

En 1799, a produción de patacas en Galicia non cubría o seu nivel de consumo, polo que se fixo necesario recorrer á importación que se efectuou polo porto da Coruña. Houbo que agardar ata ben entrado o século XIX para que Galicia comezara a converterse nunha zona de gran produción, o que resultou posible por dispoñer dun chan axeitado e unha condicións climatolóxicas idóneas para o desenvolvemento deste plantío. Porén, ata a década de 1920 non se conseguiu obter unha produción de tubérculos que sobordara o nivel de consumo propio, dispoñendo entón dun excedente para exportar cara outras comunidades autonómicas de España.

Do apuntamento devandito xa se pode inferir que o que dificultou a expansión do cultivo da pataca en Galicia non foron tanto os atrancos materiais e obxectivos, canto os de índole subxectiva, ancorados no terreo das mentalidades colectivas.

Salientan os historiadores o apego do campesiñado galego aos valores tradicionais e o seu marcado conservadorismo no que atinxe ás súas pautas de consumo. Agora ben, no eido da alimentación, é posible soster que as súas resistencias culturais fronte ás mudanzas só en parte foron debidas á súa adhesión a inveterados prexuízos, xa que tamén houbo algúns outros factores causais que tiveron asemade unha relevante cota de responsabilidade neste senso. O que ostenta a primacía de todos eles foi a feble capacidade adquisitiva da maioría do campesiño, que lle impediu incorporar axiña a súa dieta determinados produtos novidosos.

Porén, o mundo da aldea foi paulatinamente modificando a súa escala de valores e as súa actitudes verbo das innovacións. E tamén as condicións obxectivas fóronse transformando. Tales mudanzas tiveron lugar no transcurso do século XVIII, co progreso da monetarización da economía labrega que se produciu mercé á proliferación de feiras e mercados polo territorio galego. Deste xeito, o mundo rural foise abrindo paseniñamente aos novos produtos e mesmo modas que afectaron ás condicións xerais de vida e, de xeito particular, ao consumo alimentario dunha porción significativa da poboación.

Polo demais, non hai dúbida que a fame contribuíu á difusión da pataca, do mesmo xeito que a propagación da pataca a axudou a erradicar a fame. En efecto, as fames episódicas que afectaron aos labradores foron en moitos casos o factor decisivo que animou aos máis remisos a probar o novo froito da terra. E, unha vegada cultivados, os tubérculos coadxuvaron a desterrar as fames.

No século XVIII, a pataca comezou a revestir certa importancia en determinadas localidades, pero non foi senón no XIX, nomeadamente na segunda metade, cando pasou a desempeñar un rol esencial na dieta xeral dos galegos. Porén, constátase a este respecto un decalage na cronoloxía entre a Galicia interior e a da costa.

(Artigo publicado en Galicia Hoxe, 15/05/2010)

Xavier Castro. CURSO: CULTURA DO VIÑO, LITERATURA E MÚSICA

CURSO: CULTURA DO VIÑO, LITERATURA E MÚSICA

Lar das Meigas: un espazo para a convivencia cordial. Ámbito de cultura e goce do pracer do viño, que medra co coñecemento.

O curso de Cultura do Viño e Literatura consistirá nun ciclo de cinco sesións, ao que se poderá asistir dun xeito completo, ou ben soamente a algunha das sesións específicas que libremente se escolla. Trátase de realizar un achegamento á cultura do viño, cunha iniciación á cata (con referencia aos criterios básicos da cata técnica enolóxica, e tamén ós característicos da cultura popular do viño) que ao propio tempo constitúa unha experiencia de apreciación e goce do viño.
Este curso ten unha orientación transversal. En cada sesión ofrecerase uns tipos de viños que garden relación coa obra (e, por veces, tamén coa vida) dun escritor. Explicarase o vínculo que existe entre ambos, comentaranse os apartados da obra literaria nos que se fai mención ao viño, e mesmo se fará algúns recitados de poemas ou fragmentos en prosa.
Os escritores aos que está dedicado este curso son os seguintes: Charles Baudelaire, Álvaro Cunqueiro, Miguel de Cervantes, Ramón María del Valle-Inclán e, ao cabo, Aymeric Picaud (o monxe que pergueñou a primeira guía de peregríns, intuída no Códice Calixtino). Polo tanto, o colofón do curso estará dedicado ao Viño no Camiño de Santiago.
As explicacións do condutor do curso farán referencia ao escritor que centra o interese da sesión (lagarada), e estarán entreveradas con comentarios cos participantes (aléntase a participación e son benvidos os comentarios e as preguntas dos alumnos) sobre o viño, os temas enolóxicos, gastroculturais (as maridaxes entre o viño e a gastronomía) e con momentos de goce e padaleo do viño. Haberá asimesmo interludios musicais nos que se escoitaran pezas alusivas á cultura do viño e que garden algún tipo de vínculo co escritor que protagoniza cada sesión, tanto fragmentos de óperas (visualizadas nunha pantalla dixital) ou obras clásicas de diferente xaez, como tamén jazz e música popular tradicional.
O viño pide algún compango. E para iso servíranse pichos compostos por bos pans campesiños, de millo e centeo, amén de friames de porco celta (a todo isto da dereito a inscrición).
Non se exclúe que a sesión poida rematar, se o ambiente creado polas persoas asistentes o fai pertinente, cun canto coral no que participemos tod@s. Na primeira sesión, e se cadra nalgunha outra tamén, o acto rematará coa audición da canción máis leda e feliz composta polo enxeño humano: o brinde con copas de champan con que Verdi exaltou a ledicia de vivir, e de beber, na aria Libiamo, incluída na memorable ópera La Traviata. E, despois de todo isto, como gusta de dicir Caballero Bonald: -Que nos quiten o bebido!
O esencial é que cada sesión constitúa unha experiencia de goce da convivialidade arredor do viño –que sempre foi un pracer social-, dun xeito lúdico, pracenteiro e cultural. Preténdese que resulte interesante, motivador, que induza a máis amplas lecturas e a sabios padaleos de estimables viños. Nestas sesións teórico-prácticas, lúdico-serias (ou jocoserias, que dirían os nosos devanceiros composteláns) e festivo-culturais importa moito desenvolver o espírito e difundir unha cultura da bebida acougada, de calidade e compartida.
O condutor do curso será o amateur da cultura do viño, Xavier Castro, autor dos libros: A lume manso (Galaxia), A la sombra ejemplar de los parrales (Ediciones Trea), e recentemente A rosa do viño (Galaxia).

SESIÓNS:
1ª Sesión (Maio. 11 Martes): Charles Baudelaire
2ª Sesión (Maio. 21 Venres): Álvaro Cunqueiro
3ª Sesión (Xuño. 04 Venres): Miguel de Cervantes
4ª Sesión (Xuño. 09 Mércores): Ramón María del Valle-Inclán
5ª Sesión (Xuño. 15 Martes): Aymeric Picaud (Códice Calixtino). Viño no Camiño de Santiago

CALENDARIO E HORARIO
Periodicidade: Semanal.

DATAS:
Maio. 11 Martes
Maio. 21 Venres
Xuño. 04 Venres
Xuño. 09 Mércores
Xuño. 15 Martes

HORA: de 20 horas á 21’30

LUGAR DE REALIZACIÓN
As sesións (lagaradas) terán lugar no local Lar das Meigas (Rúa do Vilar, nº 47 Baixo. Santiago)

INSCRICIÓN
A inscrición realizarase no local de Lar das Meigas (Rúa do Vilar, nº 47 Baixo. 15705 Santiago). Horario: 10’30 a 14, 16’30 a 20’30. Sábados e Domingos aberto ao medio día). Pódese efectuar tamén a matrícula cubrindo a ficha de inscrición adxunta e reenviando a: lardasmeigas@gmail.com. Deberá realizar tamén o pagamento da matrícula en Ibercaja, nº de conta: 20858265160330075713, indicando se o fai en todo o curso ou nunha sesión concreta, e presentando logo o resgardo en Lar das Meigas, o día da actividade.
Para máis información Teléfonos: 665 212 825 / 981 565 122. E-mail: lardasmeigas@gmail.com / Páxina Web: www.lardasmeigas.com)
Admítese a inscrición no conxunto do curso que consta de cinco sesións (convén efectuar o pagamento no momento de cubrir a ficha de inscrición: prezo 42 €), ou ben nalgunha das sesións concretas, especificando en cal delas se inscribe (prezo de cada sesión: 9’5 €)



FICHA DE INSCRIPCIÓN
Nome e Apelidos:
Enderezo:
E-mail:
Teléfono:
Inscríbese (marcar cunha cruz a opción que interese):
No Conxunto do Curso:
Na 1ª Sesión (Maio. 11 Martes) Charles Baudelaire:
Na 2ª sesión (Maio. 21 Venres) Álvaro Cunqueiro:
Na 3ª Sesión (Xuño. 04 Venres) Miguel de Cervantes:
Na 4ª Sesión (Xuño. 09 Mércores) Ramón María del Valle-Inclán:
Na 5ª Sesión (Xuño. 15 Martes): Aymeric Picaud (Códice Calixtino). Viño no Camiño de Santiago:



CURSO DE CULTURA DO VIÑO, LITERATURA E MUSICA
1ª Sesión (Maio. 11 Martes, ás 20 horas) Charles Baudelaire

A primeira sesión do Curso de Cultura do Viño, Literatura e Musica dedícase a unha figura central das letras francesas, e forxador da modernidade poética inscrita no ámbito da urbe convertida en territorio literario: o flâneur por excelencia, Charles Baudelaire.
Un dos poetas que con máis talento cantou ao viño e os seus efectos estimulantes sobre o espírito humano. Foi ademais un creador interesado no spleen e os seus antídotos.
Os comentarios de Xavier Castro, os padaleos do viño, e o recitado de poemas de Baudelaire combinaranse con audicións musicais de fragmentos de óperas (visualizadas nunha patalla) de Mozart (A frauta máxica e O rapto no serrallo), Rossini (O conde Ory), Johann Strauss fillo (O morcego) e Verdi (A Traviata)

Servirase viño albariño, nobre branco galego, quizais o máis ilustre do país, como hexemónicos foron asimesmo en Francia os grandes viños brancos, tidos por axeitados para os príncipes por sangue ou talento. Degustarase nomeadamente o albariño xenérico da Denominación de Orixe Rías Baixas, que será presentado polo presidente do Consello Regulador Xosé Ramón Meiriño. Haberá ocasión de catar tamén un viño tinto francés e, ao cabo, servirase unha copa de cava para acompañar a tosta de marmelada de laranxa doce e amarga (como é a poética do malditismo de Baudelaire) e útil tamén para o brinde que faremos ao remate (provisorio) do acto.

Esta primeira sesión servirá ao propio tempo de acto de presentación do último libro do condutor do curso, Xavier Castro, que leva por título: A rosa do viño, onde se fai ampla alusión a Baudelaire en relación coa cultura do viño; deste xeito, ten cabal sentido que dirixa unhas palabras sobre o contido de dita obra o director da editorial Galaxia, Victor Freixanes, xurdio membro da nosa sociedade literaria e cordial amante dos nosos caldos.